Opowiadanie świata

Almanach „Rybak znad morza Wewnętrznego” kończy się „Opowiadaniem świata”, z roku 2000, czyli prawie 40 lat po pierwszych krokach w Ekumenie. To jest powieść, więc właściwie powinna zostać umieszczona w wieloksięgu powieściowym („Sześć światów Hain”), ale wtedy stracilibyśmy chronologię i możliwość obserwowania rozwoju pisarki.

Bohaterką jest Satti (w oryginale Sutty, zdziwiło mnie rzadko stosowane w tłumaczeniach spolszczenie imienia), która urodziła się i dorastała na Ziemi w okresie, kiedy rządzili tam religijni fundamentaliści. Dorósłszy jedzie jako obserwatorka z ramienia Ekumeny na planetę Akę, gdzie jest dokładnie odwrotnie. Rządzi laicka Egzekutywa, atmosfera nieodparcie kojarzy się z realnym socjalizmem (a poza tym, niebezpodstawnie, z Chinami), stare religie, książki, pisma i języki zostały zakazane, jesteśmy nowocześni, idziemy do gwiazd. Satti w zasadzie nie powinna w żaden sposób ingerować w miejscową kulturę, ale uświadamia sobie, że jej bezcenne zabytki zostaną za chwilę bezpowrotnie zniszczone.

To jest bardzo piękna powieść, bardzo Le Guinowa. Nieco jednak tendencyjna: religia jest tutaj bardziej filozofią, głęboko humanistyczną, w przeciwieństwie do opresyjnego systemu. Oczywiście to ona dopuszcza związki homoseksualne, a nie nowa władza domagająca się od ludzi zgodnego ze zdrową moralnością rozmnażania. A co, gdyby ta religia była faktycznie reakcyjna i antyludzka, na przykład upierająca się przy traktowaniu kobiet jak inkubatorów czy pojemników na nasienie (szkoda, że to akurat nie fantastyka), czy wtedy Satti też by tak bardzo pragnęła ratować jej zabytki? I czy uważalibyśmy ją za usprawiedliwioną? To w końcu możemy decydować subiektywnie o wartości cudzej kultury czy nie? Żadnej jednoznacznej odpowiedzi tu nie ma, możemy towarzyszyć Satti i jej wyborom.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s